De platenlabels achter disco

In Philadelphia werken de producers Kenny Gamble en Leon Huff aan een nieuw geluid. Ze willen muziek maken die kan concurreren met het succesvolle Motown-label. Wat zij ontwikkelen, krijgt pas jaren later een naam: disco.

Met het huisorkest MFSB maakt Philadelphia International Records de ene hit na de andere. Hun muziek valt op door rijke arrangementen met strijkers en blazers. Ook helpen zij een belangrijk kenmerk van disco populair te maken: de vaste vierkwartsmaat waarop bijna alle discoplaten later worden gebouwd.

De broers Cayre zien al vroeg dat disco toekomst heeft. Daarom richten zij Salsoul op, een naam die is afgeleid van de woorden soul en salsa. Het label groeit uit tot een van de belangrijkste spelers binnen de discowereld.

Een slimme keuze is het aantrekken van muzikanten uit de beroemde Sigma-studio's in Philadelphia. Samen vormen zij het Salsoul Orchestra, onder leiding van Vincent Montana Jr. Daarnaast werkt Salsoul al vroeg samen met dj's. Het label is zelfs de eerste platenmaatschappij die remixen commercieel uitbrengt: langere versies van bestaande nummers die speciaal zijn gemaakt voor de dansvloer.

Salsoul speelt ook een belangrijke rol in de carrière van zangeres Loleatta Holloway. Haar krachtige stem is later in veel housemuziek te horen. Producers gebruiken delen van haar zang opnieuw in nieuwe nummers. Zulke hergebruikte geluidsfragmenten worden samples genoemd.

TK Records in Miami stond bekend voor hun ontspannen sfeer binnen de organisatie. Die sfeer past goed bij de zonnige stad waar het label gevestigd is. De invloeden uit Latijns-Amerikaanse muziek zijn duidelijk hoorbaar in veel van hun producties.

Na de grote successen van KC & The Sunshine Band ontstaat T.K. Disco. Dit is de eerste afdeling van een platenmaatschappij die zich volledig richt op disco. Het label maakt speciaal muziek voor clubs en dj's.

Artiesten als T-Connection en Tamiko Jones zorgen voor een toegankelijk geluid waarin soul, funk en Caribische invloeden samenkomen. Deze stijl vormt later de basis voor boogie, een populaire dansmuziekstijl uit de jaren tachtig.

Bij Casablanca lijkt het feest nooit te eindigen. Neil Bogart richt het label in 1973 op in Los Angeles. Het groeit snel uit tot een van de bekendste namen uit de geschiedenis van de disco.

Casablanca brengt grote artiesten voort, onder wie Donna Summer, Village People, The Ritchie Family en Sheila & B. Devotion.

Het label wordt niet alleen bekend door de muziek. Ook de levensstijl van Bogart en zijn medewerkers trekt veel aandacht. Er zijn grote feesten en opvallende promotiecampagnes. Casablanca past daarmee perfect bij het uitbundige karakter van het discotijdperk.

Het New Yorkse label Prelude brengt tussen 1977 en 1985 een groot aantal succesvolle dansplaten uit. Bekende namen als Patrick Adams, François Kevorkian, Larry Levan en Shep Pettibone werken mee aan de producties.

Het label scoort hits met nummers als In the Bush van Musique, Disco Circus van Martin Circus en Beat the Street van Sharon Redd.

Wanneer disco minder populair wordt, weet Prelude zich goed aan te passen. Het label richt zich op nieuwe muziekstijlen zoals proto-house, electro-funk en garage. Deze genres spelen later een belangrijke rol in de ontwikkeling van housemuziek. Hoewel Prelude in 1985 zijn deuren sluit, blijft het label een inspiratiebron voor latere generaties makers van dansmuziek.

Megatone wordt in 1981 mede opgericht door producer Patrick Cowley. Samen met het label Moby Dick speelt Megatone een belangrijke rol in de zogenoemde Sanfrandisco sound. Dit is een vorm van disco die elektronischer en strakker klinkt dan veel andere muziek uit die tijd.

Het geluid wordt vooral populair in homoclubs in San Francisco en ver daarbuiten. Artiesten als Sylvester, Patrick Cowley en Paul Parker boeken er veel succes mee.

Wanneer Cowley in 1982 overlijdt aan de gevolgen van aids, verliest Megatone zijn belangrijkste creatieve kracht. Het label blijft nog enkele jaren bestaan, maar bereikt niet meer hetzelfde succes.

West End wordt in 1976 opgericht door Mel Cheren en Ed Kushins. Het label is nauw verbonden met de beroemde New Yorkse club Paradise Garage, waar dj Larry Levan draaide. Cheren hielp zelfs mee om de club mogelijk te maken.

West End brengt klassiekers uit als Heartbeat van Taana Gardner, Hot Shot van Karen Young, Is It All Over My Face van Loose Joints en Don't Make Me Wait van de Peech Boys.

De muziek van West End heeft vaak een rustiger tempo, sterke melodieën en veel aandacht voor de productie. Daarmee helpt het label bij de ontwikkeling van garage, een dansstijl met veel zang en melodie die later een belangrijke voorloper van house wordt.

Journalist, professor en spreker Patrick Thévenin schrijft over cultuur in haar vele verschijningsvormen, waaronder muziek, hedendaagse kunst, mode en maatschappelijke trends. Hij is wetenschappelijk adviseur van de tentoonstelling Disco, I'm Coming Out (2025) in de Philharmonie de Paris.

Tekst afkomstig uit de tentoonstellingscatalogus Disco, I'm Coming Out, Philharmonie Éditions / La Martinière Éditions, 2025.